vrijdag 15 augustus 2014 / NRC Handelsblad / Foto: Yo, voor mensen die weinig woorden nodig hebben

Krant / Wie gebruikt wat?

Ieder z'n eigen chat-app

1. Gewoon, keurig en normaal: WhatsApp

WhatsApp is de app voor keurige huisvaders in de file: wie haalt de kinderen op, wat gaan we eten? En vriendinnenclubjes: kijk eens wat een leuk sjaaltje; de baby heeft gespuugd. Met meer dan een half miljard gebruikers wereldwijd is WhatsApp een van de grootste en bekendste berichtendiensten ter wereld. Voor nog geen euro per jaar kun je er onbeperkt berichten, foto’s, video’s en audiofragmenten mee versturen. In Nederland is de app bijzonder geliefd, het heeft bijna tien miljoen actieve gebruikers. Het motto van oprichter Jan Koum past misschien ook wel bij de nuchtere Nederlandse volksaard: ‘No ads, no games, no gimmicks!’

 

Vrienden, familie, collega’s en buren zitten allemaal onder dezelfde knop. Dat, in combinatie met het rechttoe-rechtaan ontwerp, maakt dat de app zich bij uitstek leent voor keurige, gewone, normale gesprekken -- de ondeugendste smiley is de lachende drol. Natuurlijk wordt er binnen bedrijfs- en vriendengroepen op WhatsApp geregeld ongein gedeeld, maar voor gemene, smerige of seksueel getinte berichten kun je beter andere apps gebruiken.

 

2. Voor mensen die zeggen (of zeiden) dat ze privacy belangrijk vinden: Telegram
Nadat WhatsApp in februari dit jaar voor 19 miljard dollar (ca. 14 miljard euro) werd overgenomen door Facebook, brak er onder sommige WhatsAppgebruikers paniek uit. Zou Zuckerberg voortaan onze onderonsjes volgen? Talloze gebruikers beweerden stellig WhatsApp voortaan links te laten liggen. Voor deze ietwat bozige, activistische nieuwsconsument diende het Russische Telegram zich aan als hét alternatief: vrijwel identiek in ontwerp, maar zonder Zuckerberg. In een mum van tijd kreeg Telegram vijf miljoen nieuwe gebruikers, volgens het bedrijf met name uit Nederland en Duitsland.

 

Op Telegram vind je je vrienden die zeggen dat ze privacy belangrijk vinden. Of beter gezegd, vond, want ondanks alle aandacht groeide Telegram niet uit tot WhatsApp-formaat. Volgens de laatste cijfers, uit maart dit jaar, heeft Telegram 35 miljoen gebruikers. Veel van de overstappers keerden met hangende pootjes terug naar WhatsApp. Want heb je aan een WhatsApp-kloon waar maar een fractie van je contacten gebruik van maakt? Ook bleef onduidelijk hoeveel meer privacy Telegram eigenlijk biedt. Telegram-oprichter Pavel Durov (tevens oprichter van de Russische sociale netwerksite VKontakte) is Rusland inmiddels ontvlucht wegens politieke intimidatie. “Het land is helaas niet compatibel is met het runnen van een internetbedrijf”, aldus Durov.

 

3. Voor de échte privacyliefhebbers: Silent Text
De échte privacyfreaks vind je niet bij Telegram, maar bij Silent Text. Moederbedrijf Silent Circle belooft absolute veiligheid. Door de servers stroomt uitsluitend versleutelde informatie, alleen de verzender en ontvanger hebben de mogelijkheid om deze te ontcijferen. De servers staan in Zwitserland en Canada, wegens de strenge privacyregels die daar gelden. “Zelfs al zou de NSA of een andere instantie informatie van onze klanten willen inzien, hebben wij daar geen mogelijkheid toe”, pocht medeoprichter Phil Zimmerman. De verzender kan ook instellen hoe lang het bericht gelezen kan worden en met de ‘burn’-optie het berichtje definitief verwijderen van beide telefoons.

 

Silent Text is ideaal om te communiceren met hackers, klokkenluiders, minnaars, criminelen of vrienden die buitengewoon op hun privacy zijn gesteld. Je moet er wel wat voor over hebben: waar de meeste chat-apps zijn (vrijwel) gratis zijn, kost Silent Text 9,95 dollar (7,45 euro) per maand. En dan kun je alleen chatten met andere Silent Text-gebruikers -- hoeveel dat er zijn is niet bekend, maar gezien de hoge kosten waarschijnlijk niet zo veel.

 

4. Voor de lolbroeken: WeChat
Bij het Chinese WeChat gaat het er vrolijker aan toe. Onder de 300 miljoen gebruikers bevinden zich vooral Aziaten en nerds met een voorliefde voor uitbundige animaties. Want in animaties (‘stickers’) loopt WeChat voorop. Waar WhatsApp eindigt met de lachende drol, is dat bij WeChat pas het begin. Kungfuënde nyancats, robots met liefdesverdriet, synchroon dansende paarden, sm-oma’s, een angstige dinosaurus die in het Empire State Building is geklommen -- je kunt het zo gek niet bedenken of WeChat heeft er een animatie van. Dit zijn dan alleen nog de gratis varianten; tegen betaling zijn er nog veel gekkere te krijgen.

 

Ook grappig (en irritant) zijn speciale codes om het scherm van de gesprekspartner te laten overnemen: bij ‘happy birthday’ vliegen er verjaardagstaarten over het scherm, bij ‘world cup’ krijg je stuiterende voetballen. Ervaren WeChatters kunnen hele gesprekken voeren met louter animaties. Leuk voor de liefhebber, maar het is moeilijk om een serieuze conversatie te houden als je gesprekspartner er schermvullende teddyberen, boogie-woogieënde kikkers en ontploffende regenboogeenhoorns doorheen gooit.

 

5. Voor roddelkonten en pestkoppen: Secret

Met Secret kun je anoniem berichten kunt versturen. Het bedrijf, dat pas een half jaar bestaat, maakt geen gebruikersaantallen bekend, maar het feit dat het al 35 miljoen dollar (26 miljoen euro) aan investeringen kreeg toont dat investeerders er veel van verwachten. Doordat de app gekoppeld is aan de adressenlijst van je telefoon weet je altijd dat het gedeelde ‘geheim’ van een bekende komt. Dat gissen maakt de app zo aantrekkelijk: wie is er verliefd op een collega? Wie heeft een hekel aan zijn baas maar durft dat niet hardop te zeggen?

 

Secret heeft een hoog zelfhulpgehalte: mensen die zichzelf lelijk vinden of te veel drinken kunnen er, à la Alcoholics Anonymous, rekenen op bemoedigende woorden. Maar hoewel Secret probeert vriendelijke omgangsvormen te stimuleren (‘zeg iets aardigs…’, meldt het reactieschermpje) wordt de app in praktijk veel gebruikt voor roddelen, treiteren en pesten. Anonimiteit haalt het slechtste in mensen naar boven, blijkt onder meer uit de reacties in de App Store: “Geweldige app. Mijn hele klas heeft ruzie”, “Cyberpest-app, verwijderen aub”, “Aan iedereen die moet lachen om grappen over anderen: het is leuk, tot het over jou gaat.”

 

6. Voor mensen die weinig woorden nodig hebben: Yo
Ben je iemand van weinig woorden? Binnen de wereld van Yo hebben mensen aan één woord genoeg. Met Yo kun je je vrienden een pushnotificatie sturen met het bericht: ‘Yo’. Het klinkt als een gimmick, en dat is het ook -- de app is niet voor niets gelanceerd op 1 april. Klierende pubers hebben er veel plezier in om hun vrienden met Yo’s te overladen.

 

Maar de makers van de app hebben inmiddels 1,5 miljoen aan investeringen opgehaald en beweren dat de app ook praktisch kan zijn. De ontvanger zou door de context snappen wat er wordt bedoeld. Bijvoorbeeld: ‘is goed’, ‘hoi’ of ‘ik sta voor de deur’. Ook is Yo al ingezet om Israëlische burgers te waarschuwen bij een raketaanval. Mocht Yo niet jouw woord zijn, kun je ook gebruik maken van de talloze Yo-klonen, zoals Hehehe, Dude en Hodor (naar het gelijknamige Game of Thrones-personage wiens vocabulaire beperkt is tot ‘hodor’).