dinsdag 23 december 2014 / nrc.nl / Still uit video van Johns Hopkins Applied Physics Laboratory

Krant / blog

Man stuurt robotarmen aan met zijn brein - ‘ik word in feite de computer’

Bij een ongeluk raakte de Amerikaan Les Baugh beide armen kwijt. Maar nu kan hij voor het eerst in veertig jaar weer een kopje pakken. Hij heeft een primeur: als eerste kan hij twee armprotheses tegelijkertijd met zijn brein aansturen.


Onderzoekers van het Johns Hopkins Applied Physics Laboratory in de Amerikaanse staat Maryland werken al tien jaar aan technologie waarmee het brein via de zenuwen protheses kan aansturen. Deze zomer kon hun proefpersoon Baugh met behulp van deze technologie twee armprotheses tegelijkertijd aansturen. De onderzoekers plaatsten een filmpje online:

 

https://www.youtube.com/watch?v=9NOncx2jU0Q

 

Chirurgie en tien dagen training
Baugh heeft chirurgie ondergaan om de zenuwen die ooit zijn armen aanstuurden te reactiveren. Vervolgens onderzochten de wetenschappers welke hersenpatronen ontstonden als hij aan bepaalde armbewegingen dacht en welke zenuwen daarbij werden geactiveerd, zodat de robotarmen op deze manier konden worden geprogrammeerd. Na een training van tien dagen kon Baugh verschillende objecten verplaatsen. “Ik word dan in feite de computer”, aldus Baugh.

 

Eerder onderzoek: een verlamde vrouw drinkt uit een flesje
Het is niet voor het eerst dat een gehandicapte iets pakt en verplaatst door hersenaansturing. Twee en een half jaar geleden slaagde de verlamde Cathy Hutchinson erin om door te denken een robotarm een flesje te laten pakken, het naar haar mond te brengen en er via een rietje uit te drinken. Dit gebeurde tijdens een baanbrekend experiment van het in Rhode Island gelegen Brown Institute for Brain Science:

 

https://www.youtube.com/watch?v=QRt8QCx3BCo

 

Nu: twee robotarmen tegelijkertijd aansturen
Nieuw aan de technologie van het Johns Hopkins Applied Physics Laboratory is dat bestaande zenuwen worden gereactiveerd en ingezet als aansturing van de robotarm. Baugh is als eerste in staat om twee robotarmen gelijktijdig aan te sturen en daarmee complexe hersensignalen te vertalen naar intuïtieve bewegingen. De wetenschappers zijn enthousiast: Baugh leerde veel meer bewegingen dan de wetenschappers hadden voorzien en ook het tempo waarin Baugh de bewegingen leerde lag hoger dan verwacht.

 

Baugh kan de protheses op dit moment alleen nog in het lab gebruiken. Het kost hem nog vrij veel tijd om alle gewrichten in zijn schouders, ellebogen, polsen, handen en vingers precies in de juiste stand te krijgen. Maar de technologie zal de komende vijf tot tien jaar veel vorderingen maken, beloven de wetenschappers.

 

Baugh: “Misschien ben ik ooit in staat om muntgeld in een frisdrankautomaat te stoppen en er een blikje uit te halen. Van die simpele dingen waar de meeste mensen niet over hoeven na te denken.”